Το σχολείο του Summerhill
Καλησπέρα καλησπέρα !
Φρονώ ότι το προηγούμενο κείμενό μου για την Παιδεία άγγιξε λίγο πολύ όλες τις ηλικίες. Ελπίζω να σας παρακίνησε να σκεφτείτε ,να συζητήσετε ,να γράψετε και γενικότερα να προβληματιστείτε. Η Παιδεία είναι το θέμελο ,πάνω στο οποίο πρέπει να χτίσουμε τις ιδέες .Γι’ αυτό το λόγο η Παιδεία και ειδικότερα οι παιδαγωγικές τακτικές θα είναι το ζήτημα, που θα με απασχολήσει και αυτή την εβδομάδα.
Αναλυτικά, θα σας παρουσιάσω μία παιδαγωγική ιδέα που εφαρμόστηκε τον 20οαιώνα.Η ιδέα αυτή ανήκε στο πλαίσιο των μεθόδων αντιαυταρχικής παιδαγωγικής που προσπάθησαν να θεσπίσουν πολλοί παιδαγωγοί στις αρχές του 20ου αιώνα και συγκεκριμένα τη δεκαετία του 1920.Μιλώ φυσικά για το σχολείο του Summerhill .Λίγα λόγια για το δημιουργό της ιδέας .ΟA.S.Neillγεννήθηκε το 1883 στη Σκοτία και πέθανε το 1973.Σπούδασε Φιλολογία και Παιδαγωγική στο πανεπιστήμιο του Edimbourgh και εργάστηκε αρκετά χρόνια ως δάσκαλος σε διάφορα σχολεία της Σκοτίας.Το 1921 στην Αγγλία,οNeill ίδρυσε το σχολείο του με το όνομα Summerhill(καλοκαιρινός λόφος),στη διαμόρφωση του οποίου επηρεάστηκε από τους S.Freudκαι W.Reich.
Στο Summerhillφοιτούσαν κατά κύριο λόγο μαθητές,οι οποίοι είχαν προβλήματα προσαρμογής σε άλλα σχολεία.Υπήρχαν όμως και παιδιά,τα οποία φοίτησαν από την αρχή στο Summerhill.Ίσως βοηθούσε τη φαντασία σας το σχολείο του καθηγητή Εξέβιερ από την ταινία x-men.Τα χαρακτηριστικά του σχολείου πολλά και ενδιαφέροντα.Το παιδαγωγικό σύστημα του Neill“πατούσε” σε κάποιες αρχές.Περιεκτικά αναφέρω κάποιες:
1) Το παιδί είναι από τη φύση του καλό,κακά παιδιά δεν υπάρχουν.
2) Στόχος της σχολικής αγωγής πρέπει να είναι όχι μόνο η ανάπτυξη διανοητικών δεξιοτήτων αλλά και συναισθηματικών.
3) Επιδίωξη του σχολείου ήταν να δημιουργήσει ανθρώπους ευτυχισμένους,οι οποίοι είναι σε θέση να βρίσκουν ενδιαφέρον στη ζωή τους
4) Η πειθαρχία που επιβάλλεται με τη βία,προκαλείφόβο,όπως και η τιμωρία και ο φόβος παράγει εχθρότητα.Πάνωσ’αυτές τις αρχές το Summerhillδημιούργησε κανονισμούς που προξενούν ενδιαφέρον.Επίσης περιεκτικά αναφέρω ότι η παρακολούθηση των μαθημάτων δεν ήταν υποχρεωτική,το κάθε παιδί μπορούσε να ασχολείται με αυτό που ήθελε,χωρίς να παραβιάζει την ελευθερία των άλλων.Εργασίες,βαθμοί και εξετάσεις δεν υπήρχαν στο Summerhill και βέβαια οι κανονισμοί της σχολικής ζωής αποφασίζονταν από τις Γενικές Συνελεύσεις μεταξύ μαθητών και προσωπικού του σχολείου.
Όπως αντιλαμβάνεστε η ιδέα αυτή δημιούργησε πληθώρα σχολίων,θετικών και αρνητικών.Συγκεκριμένα το βιβλίο του Neill ‘’Τα ελεύθερα παιδιά του Summerhill’’ διαβάστηκε από εκατομμύρια ανθρώπους και χρησιμοποιήθηκε από το 1950-1970 ως σύγγραμμα σε Παιδαγωγικές σχολές.Το αποτέλεσμα ερευνών ήταν και θετικό και αρνητικό,καθώς παλιοί μαθητές είχαν αναπτύξει χαρακτηριστικά όπως η ειλικρίνεια,η σωστή στάση των απέναντι στο συνάνθρωπο,οσεβασμός,η εμπιστοσύνη στον εαυτό τους αλλά υστερούσαν σε γνώσεις ακαδημαϊκών μαθημάτων,καθώς το πρόγραμμα σπουδών έδινε μικρή σημασία.
Όπως και να’χει όμως ήταν μία ρηξικέλευθη πρόταση για την εποχή και κατά την προσωπική μου άποψη αν οι υπεύθυνοι της Παιδείας μας γνώριζαν το σχολείο του Summerhill θα μπορούσαν ίσως να αντιγράψουν κάποιες ιδέες.Οφείλουμε να παραδεχτούμε λοιπόν ότι οι ιδέες υπάρχουν αρκεί να υπάρχει όρεξη για μελέτη,εύρεση και επεξεργασία για να προσαρμοστούν στις ανάγκες τις εποχής.Ελπίζω να μην κούρασα…
Α.Χ.Π
Υ.Γ. Το άρθρο βασίστηκε στο σύγγραμμα ‘’Παιδαγωγικά και εκπαιδευτικά ρεύματα από τον 18ο αιώνα μέχρι σήμερα’’ του Μιχάλη Κασσωτάκη.